Money never starts an idea.
It is always the idea that starts the money.
Owen Laughlin
Naast een degelijke visie en de juiste locatie is de derde peiler een gezond, eerlijk en haalbaar financieel plan.
Vele leefgemeenschappen komen tot een voortijdig einde wegens onopgeloste en onduidelijke geldkwesties.
Het opstellen van een waterdicht ondernemingsplan is dan ook geen overbodige luxe.
We kunnen alvast drie uitdagingen onderscheiden.
Aankoop van het Landgoed
Financiering van de infrastructuur
Leven en werken in een Ecodorp
Vooraf dient goed onderzocht te worden welke structuur het beste de belangen van de gemeenschap en haar bewoners dient.
Een non-profit organisatie oprichten als overkoepelend instrument kan een goede beslissing zijn.
Zulke organisaties, die dan bvb. educatieve, culturele of maatschappelijke taken vervullen,
genieten meerdere voordelen op het vlak van belastingen, subsidies, schenkingen, enz..
Voor de aankoop van het Landgoed en de verdeling in hectares Moederland wordt, onder de vleugels van de non-profit organisatie,
een officiële rechtspersoon opgericht.
Een mogelijkheid is bvb. een coöperatieve vennootschap te stichten waarin iedere deelnemer een zelfde bedrag investeert.
De gezamenlijk opgestelde statuten van de vennootschap bepalen de werking ervan en regelen de verdeling van het Landgoed.
Iedere betalende deelnemer verwerft door zijn toetreding tot de vennootschap 1 hectare Moederland
en verkrijgt het recht om gebruik te maken van alle gemeenschappelijke gebouwen en gebieden.
Het Landgoed blijft altijd eigendom van de vennootschap maar de bewoners krijgen een overerfbaar, belastingvrij en eeuwig vruchtgebruik van 1 hectare grond.
Alhoewel het nooit de bedoeling kan zijn je eigen stukje Moederland op te geven, moet uiteraard de mogelijkheid bestaan
voor iedere bewoner om het Ecodorp te verlaten. De grond komt dan terug naar de gemeenschap zonder de verplichting tot schadeloosstelling.
De woning kan dan ofwel aangekocht worden door de gemeenschap of mits algemene goedkeuring verkocht worden door de eigenaar aan nieuwe bewoners.
De vennootschap (zijnde de totale bewonersgroep) beslist met unanimiteit over de bestemming van de gronden en de toetreding van nieuwe bewoners.
Een praktisch voorbeeld:
- 49 bewoners investeren elk 10.000 euro.
- Deze 490.000 euro wordt gebruikt om het Landgoed (min. 100 ha) aan te kopen, notariskosten te betalen en met het eventuele overschot gebouwen en wegen te financieren.
- Een bewoner of gezin krijgt in ruil 1 hectare grond en geniet van alle faciliteiten en natuurgebieden in het Ecodorp.
- Evenwel is het vrij onwaarschijnlijk dat er bij het begin en tijdens de aankoopperiode 49 deelnemers voorhanden zijn.
- De (kleinere) kerngroep kan dan besluiten een (renteloze) lening te nemen om het Landgoed aan te kopen.
- Iedere nieuwe bewoner die nadien aansluit betaalt 10.000 euro als instapsom.
- Het exacte bedrag kan berekend worden door de uiteindelijke aankoopprijs van het Landgoed plus de bouwkosten van gemeenschappelijke gebouwen,
eventueel verminderd met subsidies en giften, te delen door het aantal hectares Moederland.
Een goed onderbouwd voorstel kan ook gericht worden naar eigenaars, beleidsmensen en mecenas om 100 hectare Landgoed gratis
of onder bepaalde gunstige voorwaarden te verwerven.
Het gebied wordt tenslotte opgewaardeerd en met respect en in harmonie met de omgeving bewerkt, bewoond en onderhouden.
Het kan hen voorgesteld worden als piloot- en pioniersproject waar oplossingen en alternatieven uitgetest en geleefd worden
om tot een zuivere, gezonde en rechtvaardige wereld te komen.
De vele voordelen voor het milieu en het klimaat die Earthships, ecologische tuinbouw, duurzame energie,…betekenen,
kan hen uitnodigen en aansporen tot steun en schenkingen.
Het aangeboden onderwijs, de workshops en cursussen en het infohuis rond ecologisch leven; bevestigen de educatieve rol en waarde die het Ecodorp vervult.
Financiering van de infrastructuur
De gezamenlijk gebruikte infrastructuur in het Ecodorp zoals gemeenschappelijke gebouwen, installaties (bvb. windmolens, broodoven,…)
en paden en wegen worden door de vennootschap aangelegd en aangekocht.
De financiering daartoe wordt geleverd via diverse kanalen: het eventuele overschot van de bewonersinvestering, subsidies,
maandelijkse bijdrages van de bewoners, schenkingen, opbrengsten van gezamenlijke activiteiten,…
Leven en werken in een Ecodorp
Leven en wonen in een Ecodorp is merkelijk goedkoper dan in het Westerse courante vrije markt systeem.
De grootste individuele maar éénmalige uitgave blijft in feite de woning op het Moederland.
Naargelang eigen budget, voorkeuren en mogelijkheden kan gekozen worden tussen een aantal ecologische constructies zoals Earthship, yurt, woontent,
leemhuis, strobalenhuis, boomhut, houtbouw, natuursteen,…
Sommige woningen zijn volledig autonoom en leveren gratis energie en water
en andere kunnen aangepast worden om een zo groot mogelijke duurzaamheid en onafhankelijkheid te bereiken
(zie huisvesting).
Door de teelt van zelfgekweekte, helende groenten, fruit en kruiden kunnen de uitgaven voor voeding en geneesmiddelen drastisch verminderd worden
of zelfs helemaal wegvallen (zie voeding).
Vele producten, materialen en apparaten kunnen worden gedeeld door de bewoners en dienen niet individueel aangekocht worden (auto, landbouwmateriaal,…).
In het ideale geval (wonend in een Earthship en levend van de overvloed uit de tuin, volledig zelfvoorzienend) blijven geen vaste uitgaven en kosten meer te betalen.
Het loslaten van de huidige vernietigende, verspillende, afstompende en geldverslindende consumptie- en wegwerpcultuur
en de terugkeer naar een leven in eenvoud en harmonie (waarbij comfort niet hoeft te ontbreken),
maakt het mogelijk met minimale financiële middelen een menswaardig en bevredigend bestaan te leven.
Ieder is vrij zijn creativiteit, talent en energie in te zetten binnen of buiten het Ecodorp.
De eventuele verdiensten komen toe aan de persoon.
Een maandelijkse bijdrage van iedere bewoner houdt het Ecodorp levensvatbaar en maakt nieuwe ontwikkelingen mogelijk.
De bijdrage is een percentage van het individuele inkomen en/of opgespaard vermogen of een vaste voor iedereen gelijke bijdrage.
Engagement in bepaalde werkgroepen of het helpen bij sommige gezamenlijke activiteiten genereert een vergoeding (financieel of in natura) voor de persoon in kwestie.
Deze vergoeding wordt betaald door de overkoepelende vennootschap.
Het courante, globale belasting-, monetair- en bank systeem is onrechtvaardig, leidt tot afhankelijkheid en onvrijheid
en draait op woekering, uitbuiting en oplichting.
Binnen het Ecodorp wordt dit systeem dan ook verlaten en vervangen door een eigen rentevrij en belastingvrij betaalmiddel.
Deze munteenheid kan gebruikt worden voor handel binnen het dorp, uitbetaling van vergoedingen aan dorpsbewoners
en als ruil- en betaalmiddel bij andere leefgemeenschappen en ‘lets’ groepen (Local Exchange Trading System).
Het is fijn als je een doel hebt om naar toe te gaan,
maar uiteindelijk is het de reis die telt.
Financieringsoverzicht
1. Financiering van het Landgoed.
De gemeenschap heeft de keuze uit verschillende methodes naargelang de samenstelling en het globale vermogen van de groep.
- Iedere deelnemer betaalt een gelijke instapsom die gelijke eigendom- en beslissingsrechten en verantwoordelijkheden vertegenwoordigt.
- De gemeenschap leent het totale bedrag voor land aankoop en infrastructuur en iedere deelnemer betaalt maandelijks
een gelijk bedrag ter aflossing van de lening.
- Eén of enkele welstellende deelnemer(s) koopt (kopen) het Landgoed en de medebewoners betalen maandelijks een afbetalingsbedrag aan hem/haar.
2. Financiering van de werkingskosten tijdens de opstartfase (website, transport, prospectiereizen, notaris,…).
- Iedere deelnemer betaalt een gelijke maandelijkse bijdrage.
- Financiële steun van familie, vrienden, sympathisanten.
- Organisatie van activiteiten die geld genereren.
3. Financiering van de gemeenschappelijke infrastructuur, het onderhoud en de dagelijkse werking van het Ecodorp.
- Iedere bewoner betaalt een gelijke maandelijkse bijdrage. Gezinnen betalen volgens het aantal gezinsleden en hun leeftijd een aangepast bedrag.
Vanaf 12 jaar is iedere bewoner een volwaardig lid en geniet medebeslissingsrecht tijdens bijeenkomsten en draagt de bijhorende verantwoordelijkheid.
- Sponsoring door ecologische bedrijven, ethische banken, educatieve organisaties.
- Subsidies en toelagen van officiële instanties.
- Activiteiten, workshops, cursussen, productverkoop.
- Vrijwilligerswerk.
4. Financiering van de eigen woning op de hectare Moederland.
- Eigen kapitaal van de bewoner(s).
- Een (renteloze) lening via familie of vrienden.
- Vrijwilligerswerk.
5. Financiering van het dagelijkse bestaan in een Ecodorp.
- Betaalde arbeid en diensten binnen of buiten het Ecodorp.
- Spaargeld.
- Vervangingsinkomen, pensioen, werkloosheidsvergoeding.
- Productverkoop, ruilhandel.
- Organisatie en begeleiding van workshops en activiteiten.
- Je eigen gaven, talenten, creativiteit en passies.
Dorpje nabij Esplas-de-Sérou in de Ariège, Zuid Frankrijk
© Glenn Callens
Rivendell Village
