Financieel Plan

The individual is more powerful than any system.

De bedoeling van deze pagina is een overzicht te schetsen van de nodige investeringen, materialen en planten die de inrichting van een zelfvoorzienend familiedomein mogelijk maken. Voor zover bekend werden ook kostprijzen vermeld maar deze zijn slechts een grove indicatie. Het exacte kostenplaatje is afhankelijk van een aantal factoren die hier niet bekend zijn, zoals de keuze van het land, de keuze van de materialen, eventuele subsidies. Andere zaken die de prijzen naar omlaag kunnen brengen, zijn het gebruik van gerecycleerde materialen, tweedehands aankopen, ruilhandel, schenkingen, enz. en de hulp van vrijwilligers. De prijzen zijn berekend voor een familiedomein in Frankrijk en als individuele aankoop (geen ecodorp). Een familiedomein binnen een gemeenschap (bvb. een ecodorp) opstarten, zal lagere investeringen vergen gezien de gedeelde aankoopprijs der gronden, de technische en permacultuur hulp en het delen van wagens en toestellen.
Het spreekt voor zich dat de investering best over verschillende jaren kan gespreid worden. Het woonhuis en de voedseltuinen zijn prioritair, andere zaken zoals serre, vijver,...kunnen ook later opgezet worden. Deze simulatie gaat uit van de aankoop (in Frankrijk) van een terrein zonder bewoonbaar huis maar met een ruÔne/grange en een waterbron. Het voordeel is uiteraard de veel lagere prijs en het makkelijk verkrijgen van een bouw/renovatie vergunning, het nadeel is het ontbreken van dadelijk wooncomfort. Dit financiŽle business- en werkplan is slechts een voorbeeld (ter inspiratie) en mijn persoonlijke manier ter voorbereiding op de uitbouw van het familiedomein project. Iedereen die dezelfde droom koestert, kan best zelf een individueel financieel plan opstellen rekening houdend met eigen voorkeuren, verlangens en middelen. Nog twee andere plannen kunnen vooraf opgemaakt worden: een permacultuur ontwerpplan voor het domein en het werkplan om alles te coŲrdineren (zie ook dit Lammas reisverslag).

Volgens Paul, de bezieler van Lammas (en ecodorp Tir Y Gafel), gebeurt het manifesteren van een familiedomein (of een ecodorp, of...) in 5 grote stappen (niet noodzakelijkerwijs in onderstaande volgorde). Het financieel plan op deze pagina kadert binnen stap 2 en 4: de voorbereidende organisatie en planning van de droom.

Grond

Find the shortest, simplest way between the earth, the hands and the mouth.

Gandhi

Het onbetwistbare geboorterecht van iedere aardebewoner is een evenredig aandeel in de rijkdommen van moeder Aarde. Het betekent dat iedereen recht heeft op een (gratis en vrij) stuk land om zichzelf te voorzien van voedsel en onderdak en dat iedereen recht heeft op zuivere lucht, drinkbaar water en vruchtbare grond. De rijkdommen, gronden en grondstoffen van moeder Aarde kunnen nooit het persoonlijke eigendom zijn van iemand of van bedrijven, want de Aarde is vrij en behoort aan iedereen.
Althans, zo was het vroeger en zo is de schepping ook bedoeld. Helaas is het maatschappelijk systeem reeds vele eeuwen en ook heden ten dage helemaal anders georganiseerd. Een kleine groep op macht- en geld beluste elitaire mensen bezit het overgrote deel der aardse grondstoffen, eigendommen, geldvoorraden, patenten en gebieden. Hun begeerte en hebberigheid kennen geen grenzen en hun machtshonger vervuilt en vernietigt oceanen, bossen, mensen, dieren en planten. Maar goed, dat is een heel ander verhaal.
De eigendom- en verkoop wetgeving via notariŽle akten is de manier waarop land, huizen en onroerend goed tegenwoordig verhandeld worden. En wie officieel een stuk land wil verwerven om een mooie toekomst op te bouwen, die is voornamelijk aangewezen op dit systeem. Het is uiteraard ook mogelijk om buiten de wet te opereren en illegaal te beginnen, zoals trouwens vele gemeenschappen en individuen doen. De restricties en risico's die daar aan vasthangen, verschillen van land tot land. Op afgelegen plaatsen in Frankrijk is het mogelijk om jarenlang en vrij probleemloos op een gekraakt terrein te wonen. Het is ook mogelijk om te wonen en te leven op een terrein wat geschonken of gratis ter beschikking gesteld wordt door iemand (familie, vrienden of een grootgrondbezitter). Bij deze mogelijkheden is er altijd de kans dat de krakers ontdekt worden of de eigenaar zich bedenkt en het terrein (plus alle werk en investeringen) verlaten dienen te worden. In onderstaand model gaan we in ieder geval uit van de officiŽle weg tot aankoop van een eigendom.

Huisvesting


Blokhutten

Earthbag/Leemhuis

Lemen huis

Energie

We onderscheiden 3 uitdagingen op vlak van energie: verwarming, koken en elektriciteit. Onthoud de volgende zin: de goedkoopste energie is de energie die je niet verbruikt. Een laag verbruik nastreven kan op verschillende manieren. De keuze van het huistype is alvast belangrijk. Bij een goed gebouwd roundhouse of een earthship is de binnentemperatuur constant 18 graden (winter en zomer) door het ingenieus gebruik van de aarde- en zonnewarmte die wordt opgeslagen in de dikke muren en de achterliggende heuvel. En het gebruik van led verlichting verlaagt alvast het elektriciteitsverbruik.


Micro Hydro Generator op rivier

Kachel/bankverwarming/kookfornuis

Windturbine

Water

Water is cruciaal en een goede waterbron op het domein is een echte goudmijn. In Frankrijk zijn op vele plaatsen nog tal van bronnen te vinden. Naast de kwaliteit van het bronwater is het ook belangrijk het debiet van een bron te kennen vooral naar het einde van de zomer toe wanneer veel bronnen droogvallen. We onderscheiden 3 soorten water op het domein, die allemaal heel belangrijk zijn, want water is leven.


Citern voor wateropvang en filtering

Waterzuivering rietveld

Swale met keien

Afvalbeheer

Twee belangrijke sleutels bij de verwerking van het afval zijn ten eerste: wat je niet vervuilt, dien je ook niet op te ruimen en ten tweede: composteren, composteren, composteren, want compost is voeding voor de tuin en nieuwe aarde. Off-grid wonen betekent zelf instaan voor de verwerking van het afval, dus hoe minder afval, hoe eenvoudiger de klus. In bovenstaand hoofdstuk bespreken we al de zuivering van het huishoud- en afvalwater. Andere mogelijke bronnen van restafval zijn papier/karton (kan als mulch of brandstof gebruikt worden), metalen (hergebruiken of verkopen aan ijzerhandelaar), plastics (zoveel mogelijk vermijden), glas (flessen en bokalen hergebruiken als bouwmateriaal of inmaakpotten), textiel (brandstof, isolatie of vulling voor kussens).


Flessen wanden

Compost toilet

Kruidenspiraal uit plastic flessen

De Tuinen

Eating is an agricultural act. - Taking 100% responsibility for our source of energy, our fuel, our intimate exchange with nature
is the very first place we can reclaim our connection with nature and say no to a great many things that are destructive.

Wendell Berry

Op een zelfvoorzienend familiedomein betekenen de vele tuinen de cruciale en onmisbare ruggengraat die vele functies vervullen om autonomie mogelijk te maken. Denk aan voedselvoorziening, brandstof, kruidengeneesmiddelen, bouwmateriaal, plantaardige verfstoffen en uiteraard ook een bron van inkomsten of ruilhandel. De aanleg der tuinen zal meerdere jaren in beslag nemen, niet alleen qua ontwerp en aanplant, maar ook de groei tot volwassen bomen en struiken en dus hogere opbrengsten. De investeringen bij de aankoop der planten kan gespreid worden over de jaren. In het permacultuurplan voor het domein kunnen prioriteiten vastgesteld worden en een meerjarenplan opgemaakt. Elke tuin vormt een eigen biotoop met eigen planten en bodemstructuur terwijl de tuinen organisch verbonden zijn met elkaar door natuurlijke grensovergangen zoals levende omheiningen, rotstuinen, swales, houtwallen, hagen,...Hieronder vind je een overzicht der tuinen (zie ook permacultuur pagina). Op de flora pagina staat een selectie van meer dan 500 planten verzameld waaruit gekozen kan worden om de tuinen aan te planten. Reken op een minimum van 300 verschillende soorten planten om de elf tuinen op te starten. Wat toch een flinke (start) investering van minimaal 10.000 euro is, waarbij de hoogstam fruitbomen en notelaars de duurdere exemplaren zijn. Tijdens ieder seizoen kunnen de tuinen verder aangeplant worden met nieuwe gewassen. Niet alle planten en zaden hoeven aangekocht te worden. Onderlinge uitwisseling, ruilhandel en schenkingen zijn ook mogelijk. In de loop der jaren zal de diversiteit en het aantal soorten op het domein alleen maar toenemen (tot duizenden verschillende soorten) waardoor een rijke overvloed aan nuttige gewassen ontstaat die de bewoners gezondheid, zelfvoorziening en inkomsten brengen.


Voedselbos

Voedselbos technieken
klik om te vergroten en bekijk hier de uitleg

Polytunnel

FinanciŽle Reserve

Het bereiken van zelfredzaamheid en autonomie op vlak der belangrijkste basisbehoeften (onderdak, voedsel, energie, water) biedt vele voordelen zoals vrijheid, onafhankelijkheid, meehelpen aan een duurzame wereld en bovenal een pak minder uitgaven en kosten. Er is namelijk niet langer een maandelijkse huur of hypotheek te betalen, er zijn geen leningen, geen elektriciteit- en waterfacturen en geen dure boodschappen in de supermarkt. Evenwel is er tijd nodig om de (voedsel)zelfvoorziening te bereiken gezien de tuinen eerst aangelegd moeten worden en tot volwassenheid groeien. Dit kan enkele jaren duren zodat een financiŽle reserve van pas kan komen om die tijd te overbruggen. Met dit geld wordt dan voedsel en andere noodzakelijke of wenselijke zaken aangekocht. Zonder deze reserve dringt zich de noodzaak op een betaald inkomen te verwerven en eventueel een job in het systeem te zoeken of een praktijk op te starten ter plaatse, juist gedurende de fase waarin het domein veel tijd en aandacht vraagt (bouw van het huis, aanleg der tuinen,...). Mijn voorkeur gaat uit naar het houden van een spaargeldreserve om drie jaar probleemloos te kunnen overbruggen. Deze keuze zal heel wat stress en onnodige geldzorgen vermijden en de bewoners een stevige kans geven om te slagen in hun opzet. Tenminste, ervan uitgaande dat de monetaire situatie en de geldeconomie blijven zoals ze nu zijn, wat helemaal niet zeker is natuurlijk.

Het eerste jaar zullen de voedseluitgaven nog hoog zijn gezien de tuinen nog niet voldoende opbrengen. Maar tijdens de volgende jaren zal het budget voor de voeding steeds lager worden en de inkomsten uit het voedsel steeds groter. We gaan nog altijd uit van de aankoop (zonder lening) van een terrein met bron en ruÔne waarop een lemen/earthbag huis wordt gebouwd voorzien van zonnepanelen. Huur, hypotheek, energie en waterfacturen vallen weg, welke vaste kosten blijven dan nog over? Voeding, mobiliteit, multimedia, eventueel kledij en andere persoonlijke voorkeuren,...Het bedrag zal verschillen van gezin tot gezin. Zelf betaal ik bvb. al lang geen enkele (niet-verplichte) verzekering meer, enkel auto- en ziekteverzekering nog en die laatste zou (wat mij betreft) eigenlijk ook een vrije keuze moeten zijn, want ik neem zelf volledige verantwoordelijkheid voor mijn eigen gezondheid en verkies om de ziekte-industrie niet te sponsoren. Ook de voedingswijze van het gezin speelt een rol: wie kiest voor raw food of vegetarisme kan het meeste voedsel uit de tuinen halen; wie volop vlees, vis, graanproducten en allerlei zuivelproducten consumeert, zal extra voeding dienen bij te kopen.

Mijn persoonlijke (ruime) berekening voor een gezin van 2 personen komt uit op 7.200 euro per jaar (600/maand). Dit kan weinig lijken maar momenteel kom ik zelf toe met een kleiner bedrag per maand en ik eet dan nog uitsluitend bio. Eenvoudig leven, geen schulden maken en minder stuff kopen, helpen natuurlijk. Evenwel kan het aan te bevelen zijn wat meer achter de hand te houden in geval van onvoorziene kosten. Een bedrag van 20.000 tot 25.000 euro zal zeker voldoende zijn om 3 jaar probleemloos te overbruggen. Uiteraard komt er tijdens deze 3 jaar ook wat geld/ruilmiddel binnen zodat het jaarbedrag niet volledig zal opgesoupeerd zijn op 31/12. Het overschot kan dan geÔnvesteerd worden in het domein. Mijn berekening is heel ruim genomen gezien er tijdens het tweede en derde jaar al volop voedsel in de tuinen zal zijn zodat de externe voedselaankopen fel verminderen en er misschien maar 400 euro/maand nodig is als reserve ipv 600. Een andere berekening zou dan kunnen zijn: het eerste jaar 600/maand, het tweede jaar 500/maand, het derde jaar 400/maand. Totaalbedrag voor 3 jaar wordt dan 18.000 euro.
Eenmaal de voedselvoorziening optimaal is, dan blijven de grootste nog overblijvende kosten verplaatsing en multimedia (internet, gsm, telefoon,...), tenminste voor wie dit nog wenst. Honderd % zelfvoorziening bereiken op een afzonderlijk familiedomein is onmogelijk. Zelfs op een ecodorp in samenwerking met de bewoners is er nooit volledige zelfvoorziening. Tenzij men leeft zoals sommige natuurvolkeren nog doen en weinig materiŽle verlangens heeft noch technologische innovaties behoeft. Anders zullen er altijd producten en diensten zijn die aangekocht moeten worden, ofwel extern in de maatschappij ofwel intern binnen de gemeenschap. Er zal dus altijd nood zijn aan wat geld of ruilmiddel, hoe minimaal ook. Dat bekijken we in het volgende hoofdstuk.


Leemhuis & vijver

Groentencirkel in opbouw

Green home

Uitgaven & Inkomsten

Money has become a ring we wear through the nose, which allows us to be lead by those who control it.

In mijn kast staat het boek van Mark Boyle - The Moneyless Man, het verhaal over een man die een jaar zonder geld leefde op het platteland in Wales. Het is een boeiend en humorvol verslag over dat jaar en het toont aan dat het perfect mogelijk is zonder geld te leven. Zijn volgende plan is nu een geldloze gemeenschap te starten. Zonder geld leven vraagt een enorme motivatie en wilskracht en veel tijd en vrienden. Met weinig geld leven daarentegen is veel eenvoudiger en voor wie een zelfvoorziend familiedomein bewoont eigenlijk logisch en makkelijk. Het weinige geld dat nog nodig is, kan makkelijk verdiend worden op en door middel van het familiedomein en nog makkelijker wanneer dat familiedomein in een ecodorp gelegen is, waar kosten en toestellen gedeeld worden en buren samenwerken in creatieve en geld genererende activiteiten. Hier volgen enkele voorbeelden waar minimaal enkele honderden euro's per maand mee kunnen verdiend worden, ruim voldoende voor wie eenvoudig en zelfvoorzienend leeft.

Drie ontwerpplannen voor tuinen en voedselbossen (klik om te vergroten)

Besluit

Every human being has a right to love and therefore to find the wherewithal to feed himself and where necessary to clothe and house himself.
But, for this very simple performance, we need no assistance from economists or their laws.

Deze pagina biedt een grove berekening en erg rudimentair overzicht betreffende de opstart van een familiedomein. Dit is slechts ťťn der vele mogelijkheden en kan dienst doen als inspiratiebron. Ik heb gemeenschappen bezocht waar de bewoners op gratis verkregen grond wonen of yurtgemeenschappen waar geen huizen worden gebouwd of een ecodorp (Tir Y Gafel) waar wettelijk gebouwd mag worden in agrarisch gebied. Het financiŽle plaatje ziet er dan helemaal anders uit. Bepaalde landen zijn heel soepel qua bouwvergunningen en urbanisatie wetgeving en sommige autoritieten schenken zelfs gratis grond of geldsommen aan ecologische initiatieven. Ook dat bepaalt de uiteindelijke de prijs der investeringen. Gratis grond vinden (in Frankrijk) is geen enkel probleem. Er zijn genoeg stukken land waar de eigenaar niets mee doet en er blij mee is wanneer ernstige mensen zijn stuk willen bewaken, behoeden en cultiveren. Het nadeel is dat de eigenaar (of de erfgenamen) op een dag de overeenkomst kunnen verbreken en het domein terug verlaten moet worden. Waardoor alle werk en investeringen aan tuinen en gebouwen verloren gaan voor de bewoners. Ook aansluiten bij een bestaande gemeenschap kan een optie zijn want vele groepen en projecten zoeken nieuwe bewoners. Evenwel is het niet evident een gemeenschap te vinden die aansluit bij jouw eigen dromen en visie. Ik bezocht reeds tientallen gemeenschappen en ecodorpen en nergens voelde ik de neiging om aan te sluiten, behalve misschien bij Lammas in Wales, maar daar is het klimaat mij te nat en te koud. Trouwens, het familiedomein concept wordt (behalve bij Lammas) momenteel nog op geen enkel ecodorp (in West Europa) toegepast.

Wie ernstig overweegt om een zelfvoorzienend familiedomein op te starten, kan veel baat hebben bij een goede voorbereiding en het vooraf opmaken van enkele dossiers en plannen. Bovenstaand financieel plan dient nog verder gedetailleerd en uitgewerkt te worden. Bvb. met een volledig bouwplan voor de woning of met een degelijk onderbouwd businessplan betreffende de opbrengstgewassen. Wanneer het terrein is aangekocht of verworven, begint als eerste fase een tijd van grondige observatie om te bepalen waar precies welke tuinen komen en waar de woonplek zal zijn. Het opmaken van dit permacultuur ontwerpplan zal veel 'fouten' voorkomen en uiteindelijk geld, tijd en energie sparen door het bewust samenwerken met en luisteren naar de natuur.


Permacultuur tuinen

Overvloed

Swales

Our purpose is to support the flow of life.

John Ruskin

© Rivendell Village - februari 2012

Rivendell Village

Bovenstaande pagina is ook beschikbaar als printbaar pdf bestand of als kant en klaar boekwerk (zie shop).

Tweeten