Er zijn vele mogelijkheden om een ecologische, comfortabele, autonome en betaalbare woning
op je eigen familiedomein te construeren.
Hieronder volgen enkele voorbeelden.
I do not think the measure of a civilization is how tall its buildings of concrete are,
but rather how well its people have learned to relate to their environment and fellow man.
Sun Bear of the Chippewa Tribe
Een volledig ecologische woning die totale autonomie waarborgt, gemakkelijk zelf te bouwen is en de bewoner van gratis energie, verwarming, water en voeding
voorziet, bestaat reeds 20 jaar en heeft zijn werkzaamheid en duurzaamheid volop bewezen.
Een Earthship is een makkelijk zelf te bouwen, autonoom en zelfvoorzienend
woonhuis opgetrokken uit gerecycleerde materialen.
Het is niet aangesloten op het riolering-, water- of elektriciteitsnet omdat het zichzelf voorziet van energie (zonnepanelen en windturbines)
en water (opvang en zuivering van regenwater) en instaat voor de eigen afvalverwerking.
In de serre vooraan kunnen groenten gekweekt worden. De gratis bouwmaterialen zijn onder meer autobanden, blikjes en afvalhout.
Door de autobanden op te vullen met aarde, op elkaar te stapelen en te bepleisteren krijgt men een heel solide, veilige en warmte vasthoudende constructie.
Een Earthship en de bewoners gaan inspelen op de omgeving en de natuurverschijnselen, waardoor een levende interactie ontstaat tussen mens,
huis en natuur gebaseerd op respect en harmonie (interfacing).
Earthships verenigen een aantal onmiskenbare voordelen die een haalbaar antwoord bieden op dringende problemen rond klimaat, milieu en energie.
Het Earthship concept werd ontwikkeld door architect Michael Reynolds en momenteel werden reeds meer als 1000 Earthships gebouwd
in diverse streken en klimaatzones.
De vele voordelen op een rijtje:
Autonoom: is onafhankelijk van externe energie- en waterbronnen, steunt geen multinationals
Milieuvriendelijk: kiest voor zuivere, natuurlijke energiebronnen
Niet vervuilend: het restafval en vervuild water worden gezuiverd of verwerkt
Recyclage: bestaande materialen worden opnieuw gebruikt, er is geen verspilling
Economisch: het is een uiterst zuinige, duurzame en stevige woning
Ecologisch: er is geen afval noch vervuiling noch uitputting van de Aarde
Veilig: een onbrandbare en schokbestendige constructie
Creatief: is vrij makkelijk zelf te bouwen, elk Earthship is een unieke creatie
Goedkoop: zowel de bouw (materiaal- en arbeidskost) als later de energiefactuur
Toegankelijk: brengt het bezit van een eigen woning binnen ieders financiële en creatieve mogelijkheden,
de goedkopere bouwgrond staat los van het netwerk
Zelfvoorzienend: door eigen kweek van groenten en fruit in en rond het Earthship
Interfacing: stoelt op een evenwicht tussen mens, huis en omgeving; interfereert met de natuur rondom
Esthetisch: ligt harmonieus ingebed in de natuur en gebruikt organische vormen
Uitdagend: een ‘levend’ huis vraagt een nieuwe omgang met wonen en leven
Aardend: gezellig dicht in de schoot van moeder Aarde
Levenskwaliteit: nodigt uit tot een minder stressvolle levenswijze en een dieper contact met de natuur
Een Earthship vernietigt onze leefbiotoop niet maar geeft integendeel iets terug en geneest daarom de planeet.
Luxe en comfort hoeven niet te ontbreken en kunnen ingevuld worden naargelang behoefte en mogelijkheden.
Rivendell wil mogelijkheden creëren en concrete stappen zetten waardoor een gemeenschap van mensen kan ontstaan die autonome Earthships
bouwen en bewonen.
Zonnewoningen gebouwd van gerecycleerd materiaal en onafhankelijk van de bestaande infrastructuur (zoals Earthships)
betekenen namelijk een wezenlijke verlichting van de energiefactuur en de milieuvervuiling die elke belastingbetaler
en elke regering zo laag mogelijk wil houden. Het Earthship is speciaal ontworpen om de vernietigende impact
van de courante woning- en stedenbouw op de aarde, het milieu en het landschap op verantwoorde wijze te verminderen.
De hoge kostprijs en ecologische stress die de conventionele woning- en stedenbouw veroorzaken, kan drastisch verlaagd worden.
Meer uitgebreide informatie over Earthship bouw is te vinden in
dit dossier.
En hier is boeiend introductiefilmpje van Earthship Biotecture. Meer filmpjes op de videotheek pagina.
The Earth is the Mother of all people, and all people should have equal rights upon it.
You might as well expect the river to run backward as that any man who was born a free man
should be contented when penned up and denied liberty to go where he pleases.
Chief Joseph, Nez Perce
Een Yurt of Ger is een Mongoolse woon- en leeftent die traditioneel door steppe en nomaden
volkeren wordt gebruikt.
Het is een draagbaar en makkelijk op te zetten tenthuis. Traditioneel wordt de binnenruimte verwarmd door een centraal geplaatste houtkachel.
Een Yurt is een grote, ronde vilten tent met min of meer verticale wanden, een massief houten deur en een ronde opening in het dak.
Het frame is opgebouwd uit een fijnmazig houten skelet, bestaande uit muren, dakstokken en een centrale kroon, waardoor de rook kan ontsnappen
en die voor de inval van licht zorgt.
Het houten skelet draagt de afdekking, een dikke wollen viltdoek. Het vilt dient als waterdichte bedekker.
Meestal komt daarbovenop een extra waterdichte (canvas) tentdoek. Deze doeken zijn soms beschilderd met motieven.
Door de ingenieuze constructie van een yurt is het mogelijk deze te plaatsen zonder haringen.
De kracht en stevigheid ontleent hij aan de combinatie van hout, viltdoek en riemen. Bij hevige wind wordt de yurt wel verzwaard met gewichten.
Een Yurt is bedoeld en bestand om grote temperatuurschommeling aan te kunnen. Dit kan gaan van -50 tot +50 graden Celsius.
Hij is relatief licht en kan daardoor gemakkelijk worden vervoerd op paarden, kamelen, of met een terreinwagen, aanhangwagen of kleine bestelwagen.
Complete doe-het-zelf gids om een Mongoolse yurt te bouwen (met diagrammen) door Sir Ogami Akira.
Building A Mongolian Yurt
Meer yurt handleidingen in de bibliotheek.
Een Tipi is een kegelvormige tent die – in tegenstelling tot een wigwam –
niet is bedekt met boomschors maar met dierenhuiden of canvas.
Het is een typische indianentent en werd van oudsher gebruikt door de indianen in Noord Amerika.
Een tipi bestaat uit een frame van rechte stokken, een bedekking van canvas of dierenhuiden, een binnenvoering en een deur van canvas of huid.
Handleiding voor het opzetten van een Sioux tipi, met vele foto's.
Tipi Instructions
Woontenten zijn een moderne variant van het yurtmodel of de kampeertent
maar met een betere, grotere en comfortverhogende uitrusting en afwerking.
Er zijn heel wat verschillende mogelijkheden en opties om je woontent in te richten en uit te breiden (ramen, terras, badkamer, keuken, toilet,…)
en zo luxueus te maken als je zelf verkiest.
De voordelen van deze drie tent modellen (yurt, tipi, woontent) zijn:
Licht in gewicht en makkelijk verplaatsbaar.
Relatief goedkoop en onderhoudsvriendelijk.
Mogelijkheid om zonnepanelen te installeren voor energie opwekking.
Ideaal als tijdelijke verblijfplaats tijdens de bouw van een Earthship of leemhuis.
De luxueuzere modellen bieden een volwaardig onderdak voor jarenlang woonplezier.
In terms of green building, we need to reframe the question to:
how much does it cost your city not to have a green building policy.
Bij leembouw wordt als basismateriaal aarde gebruikt. Niet de bovenlaag, want dit is teelaarde, geschikt als levende voedingsbodem voor planten.
Dieper in de Aarde zijn andere lagen die bestaan uit een verhouding zand, leem en klei. Het is deze aarde die kan gebruikt worden om mee te bouwen.
De aarde kan vermengd worden met stro (cob) of met klei en zand (adobe) om de constructie capaciteit te verbeteren.
Maar een lemen huis heeft nog vele andere troeven en voordelen.
Aarde is overal te vinden, goedkoop en (meestal) vrij van chemische onzuiverheden, dus een natuurlijk bouwmateriaal.
Leem bezit een sterk vochtregulerend vermogen waardoor een constante en stabiele vochtigheidsgraad in de woning bereikt wordt.
Door hun groot warmte-accumulatie vermogen zorgen de lemen muren voor geringe temperatuurschommelingen binnenin.
Deze regularisatie van temperatuur en vochtigheid zorgt voor een bijzonder aangenaam en comfortabel binnenklimaat in de woning.
De uitstraling, het uitzicht en het aanvoelen van lemen muren is heel warm en natuurlijk wat bijdraagt aan een aangename sfeer.
Leembouw vergt weinig energie input en beperkte transportkosten (de grondstoffen zijn ter plaatse aanwezig en quasi direct klaar voor gebruik).
De leem wordt niet gebakken, wel gedroogd in de zon wat opnieuw geen extra energie vergt.
Lemen huizen zijn even duurzaam en stevig als stenen huizen en kunnen gedurende eeuwen weer en wind trotseren.
Leem is volledig veilig en chemisch neutraal waardoor nooit chemische of giftige stoffen kunnen vrijkomen.
Aarde is één van de vier basiselementen (samen met vuur, water en lucht) en bezit een hoge spirituele energie;
het is geen dood materiaal maar levend en bezield.
De grondstoffen bij leembouw zijn te allen tijde perfect recycleerbaar en zullen nooit het milieu kunnen vervuilen; ze zijn ook onuitputtelijk aanwezig.
Leem kan toegepast en gecombineerd worden bij de constructie van Earthships, strobalen huizen of houten woningen.
In deze korte doe-het-zelf gids leer je de basis om te bouwen met leem.
How To Build With Cob
The future belongs to those who understand that doing more with less is compassionate, prosperous and enduring and thus more intelligent, even competitive.
Bouwen met earthbags (op elkaar gestapelde zakken gevuld met aarde) wordt al heel lang toegepast. Vooral door militairen, die er sterke, beschermende barrières en loopgraven
mee bouwen of overstromingen mee bestrijden. Maar net om die redenen zijn earthbags ook erg bruikbaar om stevige woningen te bouwen.
Ze bezitten namelijk sterke en dikke weerbestendige muren, die bestand zijn tegen allerlei natuurrampen.
Bovendien zijn ze eenvoudig, snel en goedkoop te bouwen met lokaal beschikbare en natuurlijke grondstoffen.
Er zijn bovendien geen transportkosten om het bouwmateriaal aan te voeren. En het vulmateriaal is organisch, recycleerbaar, niet-toxisch en onbrandbaar.
Dit alles maakt earthbag gebouwen erg duurzaam.
Andere voordelen zijn het isolerend vermogen en het toepassen van thermische massa als warmtebron, afhankelijk van de grondstof in de zakken.
Zakken gevuld met aarde leveren thermische massa die warmte opslaat.
Zakken gevuld met lichter materiaal, zoals gemalen vulkanisch gesteente, perliet,... bieden isolatie.
Earthbags gevuld met grind kunnen zelfs gebruikt worden als fundamenten voor allerlei gebouwen.
Door de mogelijkheid om earthbags te stapelen is een grote verscheidenheid aan vormen mogelijk, ook ronde vormen en koepels.
Op die manier wordt het gebruik van minder ecologische materialen zoals staal, hout en dakbedekking vermeden.
Het vulmateriaal is erg goedkoop, vooral als de plaatselijke bodem wordt gebruikt.
De earthbags zelf zijn vaak gerecycleerde of nieuwe graanzakken.
Jute zakken werden traditioneel gebruikt voor dit doel, en ze werken prima, maar zijn wel onderhevig aan rot.
Polypropyleen zakken bezitten een superieure sterkte en duurzaamheid, maar worden best afgeschermd voor een teveel aan zonlicht.
Voor permanente huisvesting kunnen de earthbags dan nog verder afgewerkt worden met leem, gips of plaaster als extra bescherming en versteviging.
Een laatste voordeel is de eenvoud van het bouwen met earthbags waardoor zelfbouw voor iedereen mogelijk is, ook op afgelegen plaatsen.
The good building is not one that hurts the landscape, but one which makes the landscape more beautiful than it was before the building was built.
De oorsprong van strobalen woningen bevindt zich in Nebraska, in de Verenigde Staten.
Pas enkele tientallen jaren geleden werd deze manier van bouwen de oceaan over gebracht naar Europa.
In Duitsland en Oostenrijk is al volop met strobalen gebouwd.
In Nederland en België staan ook enkele strowoningen en staan er meerdere op het programma om te worden gebouwd.
In het kader van de milieuproblematiek wordt de belangstelling voor bouwen met strobalen steeds groter.
De strobalen huizen hebben doorgaans een houten skelet als basis. De houten constructie worden opgevuld met strobalen en
deze muren worden bepleisterd met leem en kalkpleister. De binnenmuren krijgen een leemlaag;
de buitenmuren kunnen met een mortel van schelpenkalk en tras-cement laag over laag waterdicht gemaakt worden.
De muren kunnen eventueel nog beschilderd worden met damp-open natuurverven.
Het ideale strobalen huis past als een derde huid. Strobalen muren zijn dampopen. Vocht binnenin de woning kan makkelijk naar buiten worden
getransporteerd. De dikke wanden ademen en zorgen voor een vrijwel constante luchtvochtigheid en temperatuur.
Bewoners van bestaande strobalen huizen besparen ongeveer de helft aan energiekosten in vergelijking met bewoners van conventionele behuizing.
Strobalenbouw is dus heel goed te combineren met leem en hout. Met deze drie ecologische bouwstoffen kun je je hele ecohuis bouwen.
Hout heeft dan voornamelijk een dragende functie. Eenmaal klaar heeft een strohuis een zeer gezond binnenklimaat.
Het blijft koel in de zomer en relatief warm in de winter. Het is met weinig energie makkelijk extra te verwarmen.
Met bovenstaande bouwmaterialen kun je zelfs een lage-energiewoning of passiefhuis bouwen; de laatste heeft helemaal geen verwarming meer nodig.
Gerst en winterrogge zijn de meest ideale graansoorten voor strobalenbouw. Stro kan eveneens gebruikt worden als dakisolatie en als vloerisolatie.
Enkele voordelen van strobalenbouw.
Bij de productie van één ton stro komt vijftig keer minder CO2 vrij dan bij de productie van dezelfde hoeveelheid beton.
De impact op het milieu, die stro heeft, is praktisch volledig te wijten aan het transport van de strobalen.
Het is dus een zeer milieuvriendelijk bouw- en isolatiemateriaal.
Stro is een afval- of restprodukt van granen en peulvruchten. Graan groeit elk jaar weer terug.
Door te bouwen met strobalen zorgen we dat onze kinderen en kleinkinderen ook nog steeds gebruik kunnen maken van de aarde en haar opbrengsten.
Voor de landbouw vormt de teelt van stro een welkome aanvulling. Het is een herwaardering voor de landbouw.
Stromuren zorgen voor een gezond binnenklimaat.
Stro zorgt nooit voor bouwafval. Na sloop gaat het stro zonder schadelijke effecten op in de kringloop.
Een strobalen woning is beter geïsoleerd dan een traditionele woning waardoor minder energie vereist is om de woning te verwarmen.
Nog meer reductie van CO2 dus.
Een tweezijdige bepleisterde muur kan als zeer brandveilig worden beschouwd.
Stro bevat in principe geen voedsel voor ongedierte. De bepleisterde muren hebben een natuurlijke waslaag wat ongedierte extra tegenhoudt.
Bepleisterde stromuren geven een natuurlijke bescherming tegen vocht.
Een strobalen huis is koel in de zomer en behaaglijk warm in de winter.
Stro heeft een vrij hoge geluidsisolatie. Bouw je je ecowoning half in de grond dan creëer je gelijk een stiltewoning.
Geluid van buitenaf heeft geen kans meer de woning binnen te dringen. Denk eens aan een hobbitwoning!
In gebieden met aardbevingsgevaar is een huis van stro beter bestand tegen aardbevingen dan een stenen variant.
Bouwen met strobalen kan heel goedkoop. De techniek is binnen 2 dagen zelf te leren. Datzelfde geldt voor werken met leem.
Bouwen met strobalen kun je met je familie en vrienden doen. Het is een sociaal gebeuren. Uit ervaring blijkt dat vooral de vrouwen graag bouwen met stro.
Strobalenbouw is een duurzame, bio-ecologische en mileuvriendelijke manier van bouwen. Bouwen met strobalen geeft een kick.
Het nodigt vooral uit tot het bouwen van jouw droomhuis; mooi, comfortabel, warm en goedkoop.
En je kunt in principe al een strobalenwoning bouwen vanaf enkele duizenden euro’s.
Een volledig houten huis is in onze streken eerder zeldzaam, maar in de Skandinavische landen, de Sovjet Unie, USA en Canada (waar heel veel houtvoorraad is),
zijn ze al eeuwen ingeburgerd. De grote voordelen zijn de mogelijkheid tot zelfbouw, de lagere kostprijs en de dagelijkse ervaring van de
natuurlijke charme en warmte van hout. Ze komen in alle maten, vormen en modellen naargelang voorkeur en budget. De prijzen kunnen variëren van
2000 euro (eerder een ruim uitgevallen tuinhuis) tot 150.000 euro (een groot volwaardig huis met alles erop en eraan) en alles daartussen.
Er is een grote keuze aan bestaande modellen (prieel, chalet, blokhut, houten huis) en het is ook perfect mogelijk om een eigen ontwerp te maken en te bouwen.
De meest gebruikte houtsoorten zijn den, spar, ceder (!) en eik. Voor de ruwbouw worden massieve boomstammen gebruikt en geen minderwaardig hout.
De troeven nog eens op een rijtje.
Net zoals leem is hout een natuurlijk en bezield bouwmateriaal met een erg warme en gezellige uitstraling.
Er is een prijsvoordeel omdat de constructie en materiaal kostprijs lager ligt dan bij conventionele woningbouw.
Er bestaan kant en klare bouwpaketten om zelf een houten huis te bouwen.
Makkelijk in onderhoud. Het hout aan de buitenkant dient slechts om de tien jaar een vernislaag te krijgen.
En de natuurlijke eigenschappen van het hout zorgen ervoor dat de binnenkant nooit aangetast wordt door vocht en schimmel.
De gebruikte vernis bij de Finse blokhutten is totaal onschadelijk voor mens en milieu.
Hout bezit ook een uitstekende isolatie capaciteit doordat de cellen structuur van het hout omgeven wordt door kleine deeltjes lucht.
De ruimte tussen de balken wordt dan opgevuld met isolatiemateriaal. Zo kan het dat houten huizen tot 46 % minder energie nodig hebben om te verwarmen.
In de zomer houdt dezelfde natuurlijke isolatiekracht de hitte buiten het huis.
De geluidsisolatie is afhankelijk van de dikte der balken en het gebruik van dubbel glas in de ramen. Een beperking van de geluidshinder
wordt ook bereikt door de binnenwanden en plafonds nog extra te isoleren.
De gebruikte Skandinavische bomen komen uit gecontroleerde gebieden. Voor iedere gekapte boom worden twee nieuwe bomen aangeplant.
Hout is brandbaar maar het vergt heel wat moeite om een grote balk in brand te krijgen.
Bovendien krijgt het hout nog een speciale vuurbestendige behandeling.
Uit onderzoek blijkt verder dat houten gebouwen langer weerstand bieden aan hoge temperaturen dan beton of staal.
Door het relatieve lichte gewicht en de elasticiteit van het hout zijn deze huizen beter bestand tegen aardbevingen en instortingen.
De levensduur van een goed gebouwd houten huis is minimum 100 jaar en meestal langer dan 300 jaar.
Afhankelijk van grootte en aanwezige hulp kan een houten huis op drie maanden tijd gebouwd worden.
Hout kan gecombineerd worden met leem en steen als bouwmateriaal.
Standaardwerk van Allan Mackie over het zelf bouwen van blokhutten.
Building With Logs
Bij een boomhut denken we automatisch aan een eigen speelruimte voor kinderen opgetrokken in een stevige boom van onze tuin.
Maar boomhuizen bestaan net als blokhutten in vele maten, gewichten en uitvoeringen en kunnen ook zo ontworpen worden dat ze geschikt zijn,
hetzij voor permanente bewoning, hetzij als zomerhuis, meditatieruimte, logeerplaats, enz.
Hier volgen enkele tips.
Zwaardere boomhutten kunnen ook mee gedragen worden via palen en grondsteun.
Iedere volwassen, gezonde en stevige boom kan dienst doen als draagboom. Goede soorten zijn eik, beuk, esdoorn, ceder, den, spar.
Ook meerdere bomen samen kunnen het boomhuis dragen. Of meerdere boomhutten kunnen met elkaar worden verbonden via hangbruggen.
Wees spaarzaam en voorzichtig met het gebruik van nagels en touwen om de boom niet teveel te beschadigen en infecties te vermijden.
Gericht gebruik van enkele stevige pinnen kan voldoende zijn, terwijl sterke takken de hut helpen dragen.
Bomen groeien door hun diameter te verbreden en bovenaan nieuwe takken bij te maken. Dit betekent dat de boomhut op zijn plaats blijft
en niet mee de hoogte in groeit naarmate de boom ouder wordt.
Om de boom en het huis erin te beschermen bij hevige stormen kunnen volgende voorzorgen genomen worden. Door de boomhut in bosgebied te bouwen,
kunnen de omringende bomen al veel windkracht opvangen. Een boomhut dicht bij de grond verlaagt het zwaartepunt wat de hele constructie stormbestendiger maakt.
Een boom reageert op een hut door de ondersteunende takken (na enkele jaren) dikker en steviger te maken.
Een waterdichte boomhut bereik je door een goed dak te maken dat minimum 10% verder over de muren komt dan de totale breedte van de hut.
Een dak waar takken doorsteken is moeilijker waterdicht te krijgen dan een egaal dak.
Het hout voor de boomhut kan afdoende behandeld worden (ook met natuurlijke middelen) tegen rotting en schimmel.
Hardhout is minder kwetsbaar dan zacht hout.
Teken eerst een plan van de boomhut en zoek informatie over hoe je best te werk gaat. Niet geschikt voor mensen met hoogtevrees.
You can tell how high a society is by how much of its garbage is recycled.
Een hobbithuis is meestal een (half)ondergrondse woning die zo veel mogelijk natuurlijke en gerecycleerde materialen gebruikt
en ook vaak ronde vormen en organische architectuur toepast bij de constructie.
Uiteraard steeds bekender geworden sinds de 'Lord Of The Rings' boeken en films en ook door het schattige huisje van
Simon Dale in Wales.
In de woning kunnen tal van natuurlijke bouwtechnieken gecombineerd worden, zoals leembouw, earthbags, autobanden, hout, stenen,...
afhankelijk van wat voorhanden is en wat de voorkeur geniet.
Het (half) ondergronds bouwen, bvb. op de zuidkant in een heuvel, biedt niet alleen een goede en natuurlijke isolatie,
maar helpt verder om optimaal gebruik te maken van thermische massa (wat ook bij Earthships een grote rol speelt).
De binnenkomende zonnewarmte wordt opgeslagen in de wanden en heuvel en terug afgegeven bij afkoeling (warmte stroomt altijd naar koudere plaatsen).
Een levend dak behoort tot de mogelijkheden en de energie wordt geleverd door zonne-panelen.
Hobbithuisjes zijn meestal goedkoop, makkelijk zelf te bouwen en een uitnodiging tot creativiteit.
Foto's van echte en getekende hobbit huizen.
Grootse dromen worden nooit vervuld,
ze worden altijd overtroffen
